یکی از چالش‌های مزمن و دغدغه‌های همیشگی بخش بزرگی از جامعه کارگری کشور، مسئله «بیمه ناقص» است. بسیاری از کارگران که به دلیل شرایط اقتصادی یا نوع قرارداد، به صورت پاره‌وقت مشغول به کار هستند، همواره با این مشکل مواجه بودند که ماهانه تنها برای بخشی از روزهای کاری (مثلاً 10یا 15روز) برایشان حق بیمه واریز می‌شود؛ موضوعی که در بلندمدت منجر به کاهش سوابق بیمه‌ای و تأثیر منفی بر میزان مستمری بازنشستگی آن‌ها می‌شد.

تا پیش از این، کارگران پاره‌وقت راهکار قانونی و مشخصی برای پر کردن خلاءهای سوابق بیمه‌ای خود نداشتند و ناچار بودند با سوابق ناقص، مسیر کاری خود را ادامه دهند. اما اکنون با ابلاغ بخشنامه جدید سازمان تأمین اجتماعی، گره این مشکل قدیمی باز شده و کارگران می‌توانند سوابق بیمه‌ای خود را تا 30روز کامل در ماه افزایش دهند.

جزئیات طرح تکمیل سوابق بیمه‌ای

آرمین خوشوقتی، کارشناس روابط کار، در تشریح این طرح اظهار داشت: بر اساس بخشنامه جدید، افرادی که در کارگاه‌های مشمول قانون تأمین اجتماعی به صورت پاره‌وقت فعالیت می‌کنند، این امکان را دارند که حق بیمه روزهای باقی‌مانده از ماه را خودشان پرداخت کنند تا سابقه بیمه‌ای آن‌ها در ماه به 30روز کامل برسد.

وی در عین حال تأکید کرد که استفاده از این فرصت مستلزم رعایت ضوابط خاصی است:

1. شرط سنی: حداکثر سن برای متقاضیان 50سال است. افرادی که بیش از 50سال سن دارند، تنها در صورتی مجاز به استفاده از این طرح هستند که معادل مازاد سنی‌شان، دارای سابقه پرداخت حق بیمه قبلی باشند.

2. شرط استمرار اشتغال: متقاضی حتماً باید در ماهی که قصد تکمیل سوابق آن را دارد، دست‌کم یک روز سابقه بیمه اجباری (توسط کارفرما) داشته باشد. در واقع، این طرح تنها برای پر کردن روزهای «خالی» ماه‌هایی است که بخشی از آن توسط کارفرما بیمه شده است.

3. نرخ حق بیمه: نرخ حق بیمه در این طرح 27درصد دستمزد مصوب است که تماماً بر عهده شخص کارگر است، چرا که برای آن روزهای خاص، رابطه استخدامی بین کارگر و کارفرما وجود ندارد.

نحوه ثبت‌نام و پرداخت

سازمان تأمین اجتماعی برای تسهیل این فرایند، مراجعه حضوری را حذف کرده و امکان ثبت‌نام را از طریق سامانه خدمات الکترونیک فراهم کرده است. کارگران واجد شرایط می‌توانند با مراجعه به نشانی eservices.tamin.ir و ورود به منوی «بیمه‌شدگان» و انتخاب گزینه «بیمه‌های خاص / بیمه تکمیل سوابق کسر از ماه»، درخواست خود را ثبت کنند. پس از تأیید سیستمی، متقاضیان باید به صورت ماهانه، فیش مربوط به روزهای باقی‌مانده را از همین سامانه دریافت و پرداخت نمایند.

هشدار به کارگران: دقت در مهلت‌های قانونی

کارشناسان تأکید دارند که دو نکته در این مسیر بسیار حیاتی است:

پایداری قرارداد: عدم پرداخت حق بیمه در مهلت مقرر (معمولاً تا پایان ماه بعد)، منجر به لغو قرارداد می‌شود و متقاضی مجبور به طی کردن دوباره مراحل ثبت‌نام خواهد بود.

پرهیز از همپوشانی: سیستم به صورت هوشمند از پرداخت مضاعف حق بیمه برای روزهایی که کارفرما بیمه رد کرده جلوگیری می‌کند و تنها روزهای خالی را محاسبه خواهد کرد.

این اقدام سازمان تأمین اجتماعی، گامی مثبت در جهت حمایت از حقوق کارگرانی است که پیش از این به دلیل اشتغال پاره‌وقت، از پوشش کامل بیمه‌ای محروم بودند. انتظار می‌رود با اطلاع‌رسانی دقیق، بخش قابل‌توجهی از جامعه کارگری بتوانند از این فرصت برای بهبود کیفیت سوابق بیمه‌ای و آینده بازنشستگی خود بهره‌مند شوند.